Kto może nurkować?
W kursach nurkowych mogą brać udział osoby z urazami rdzenia kręgowego (zarówno para- jak i tetraplegicy), a także osoby z porażeniem mózgowym, niewidome, po amputacjach i z innymi dysfunkcjami fizycznymi.
Podstawowym wymogiem stawianym przed osobą pragnącą nurkować jest umiejętność pływania. Instruktorzy zwracają przede wszystkim uwagę na brak lęku przed wodą. Drugim istotnym elementem jest ogólna sprawność i samodzielność życiowa. W Polsce jak dotychczas większość uczestników tych kursów to para i tetraplegicy (o bardzo różnym stopniu sprawności), a także osoby z porażeniem mózgowym.
Natomiast medyczne przeciwwskazania do nurkowania są podobne, co w przypadku osób sprawnych - chodzi przede wszystkim o choroby serca i układu oddechowego oraz zaburzenia psychiczne. Każda osoba nurkująca powinna posiadać aktualne badania od lekarza sportowego lub nurkowego. Jak dotychczas osoby niepełnosprawne zgłaszające się nie kursy nie miały większych problemów z uzyskaniem zgody lekarza.
Jak długo trwa kurs?
Program kursu podstawowego obejmuje część teoretyczną oraz zajęcia praktyczne na basenie i na wodach otwartych (tzn. w morzu lub jeziorze). Na basenie przeprowadza się co najmniej 7 zajęć praktycznych (zawierających ćwiczenia z pływania, bezdechowe i w sprzęcie nurkowym), a następnie 5 nurkowań na wodach otwartych. Ze względu na warunki termiczne panujące w polskich jeziorach, najczęściej nurkowania na wodach otwartych zalicza się podczas tygodniowego wyjazdu nad ciepłe morze np. do Chorwacji. Po wykonaniu wszystkich wspomnianych nurkowań i wysłuchaniu serii wykładów uczestnicy muszą zaliczyć jeszcze egzamin teoretyczny, który odbywa się zazwyczaj w ostatnim dniu obozu.
Tego typu kursy organizuje między innymi Stowarzyszenie Nautica. Uzyskanie uprawnień nurkowych przebiega dwuetapowo: w okresie zimowym odbywają się zajęcia basenowe w Krakowie i w Warszawie. Dla chętnych spoza tych miast organizowany jest tygodniowy obóz stacjonarny. Od kilku lat obozy te odbywają się w ośrodku dla olimpijczyków w Spale.
Wszystkie osoby, które zaliczyły część basenową mogą wyjechać na drugą część kursu do Chorwacji. W tym sezonie (lato 2005) Nautica zorganizowała w swojej bazie nurkowej na wyspie Hvar aż 3 turnusy dla osób niepełnosprawnych.
W zależności od terminu koszt tegorocznego kursu wynosił 700 zł (cena obejmowała: kurs, sprzęt, wyżywienie, zakwaterowanie, ubezpieczenie, pozwolenie na nurkowanie, ale bez przejazdu). Warto podkreślić, że są to ceny znacznie niższe od stawek zwykłych kursów nurkowych, ponieważ organizatorzy starali się zminimalizować wszystkie koszty - między innymi instruktorzy i pomocnicy pracowali na zasadzie wolontariatu. Dzięki temu kilkanaście nowych osób dołączyło w tym roku do coraz liczniejszej grupy polskich nurków HSA.
Co to jest HSA?
Skrót ten pochodzi z angielskiego Handicapped Scuba Association - Stowarzyszenie Nurków Niepełnosprawnych. Obecnie jest to największa na świecie organizacja nurkowa szkoląca osoby niepełnosprawne. Wszystkie szkolenia w Polsce odbywają się według przygotowanego przez nich systemu.
HSA zostało założone w 1981 roku przez Jima Gatacre z Kalifornii. Statutowo jest organizacją "non profit". Opracowane przez HSA programy szkoleniowe nurkowania rekreacyjnego i szkolenia instruktorskie są uznawane na całym świecie. W związku z tym certyfikaty nurkowe uzyskiwane na tych kursach są respektowane w bazach nurkowych, choć niestety ograniczeniem jest odpowiednie przystosowanie tych miejsc.
W Polsce kluczową rolę dla rozwoju nurkowania niepełnosprawnych odegrał Tadeusz Masztalerz, który sprowadził HSA do naszego kraju. Jako jedyny do tego uprawniony organizuje kursy instruktorskie, a także nieustająco propaguje tę ideę poprzez liczne prelekcje, wykłady i szkolenia. Dzięki jego zaangażowaniu w Polsce jest obecnie prawie 30 instruktorów przeszkolonych do nurkowania z osobami niepełnosprawnymi.
Szkolenie w systemie HSA obejmuje opisywany już wcześniej kurs na stopień podstawowy (Open Water Scuba Diver), a także na stopień zaawansowany (Advanced Open Water Scuba Diver). Programy tych kursów są bardzo zbliżone do analogicznych w innych organizacjach nurkowych. Różnica polega na tym, że przyznając stopień podstawowy HSA, instruktor określa tzw. poziom (A, B lub C), który mówi o stopniu samodzielności nurka oraz zdolności do przyjścia partnerowi z pomocą. Jest to bardzo istotna wskazówka dla osób planujących i nadzorujących nurkowanie. W zależności od nadanego poziomu osoba może schodzić pod wodę w grupie z jedną lub z dwoma osobami sprawnymi, które także muszą posiadać ściśle określone uprawnienia nurkowe.
Dzięki tak przemyślanemu systemowi szkoła HSA uchodzi za wyjątkowo bezpieczną. Warto podkreślić, iż do dnia dzisiejszego na świecie nie zdarzył się ani jeden wypadek nurkowy z udziałem osoby niepełnosprawnej.
Ponadto w ramach systemu HSA przeprowadzane są szkolenia dla sprawnych nurków pragnących nurkować z osobami niepełnosprawnym (stopień Dive Buddy) oraz wspomniane już wcześniej kursy instruktorskie.
Od czego zacząć?
Jeśli potrafisz pływać, nie boisz się wody, marzysz o wielkiej przygodzie i poznaniu nowych przyjaciół, a także jeśli masz sporo siły, samozaparcia i przede wszystkim chęci to .... po prostu skontakuj się z nami.
Tekst: Katarzyna Ombach
 Autorka jest instrukorem nurkowania HSA i CMAS. Prowadzi w Warszawie kursy dla osób niepełnosprawnych organizowane przez Stowarzyszenie Nautica.
|
